O projekcie

Cele

Celem głównym projektu jest wzmocnienie współpracy instytucjonalnej, przyczyniającej się do ograniczenia zjawisk wykluczenia społecznego wśród osób niepełnosprawnych na obszarze pogranicza polsko-ukraińskiego.
Cel ten wpisuje się w cel główny Programu Współpracy Transgranicznej Polska - Białoruś - Ukraina 2007-2013 (Wspieranie transgranicznych procesów rozwojowych) oraz przyczynia się do realizacji celu operacyjnego Działania 3.1. (Poprawa transgranicznych zdolności do współpracy na poziomie lokalnym i regionalnym).
Osiągnięcie ww. celu poprawi jakość i efektywność funkcjonowania organizacji społecznych w obszarze przygranicznym, co w dłuższej perspektywie powinno wywrzeć pozytywny wpływ na integrację obszarów przygranicznych oraz poprawę ich spójności w wymiarze społecznym i gospodarczym.

Będzie to możliwe dzięki realizacji następujących celów szczegółowych:
1) Poprawa bazy logistycznej partnerów projektu po obu stronach granicy umożliwiającej organizację na szeroką skalę trangranicznych turnusów turystyczno-rehabilitacyjnych dla osób niepełnosprawnych;
2) Zwiększenie wiedzy i świadomości mieszkańców i instytucji pogranicza polsko-ukraińskiego w zakresie działań na rzecz rozwoju różnych form integracji osób niepełnosprawnych;
3) Wykorzystanie turystyki, kultury i sportu w celu zwiększania integracji osób niepełnosprawnych na obszarze pogranicza polsko-ukraińskiego.

Realizacja celów szczegółowych projektu przyczyni się do technicznego i organizacyjnego wzmocnienia instytucji uczestniczących w projekcie, umożliwiając im m.in. bardziej efektywnie realizować cele statutowe związane z aktywną integracją osób niepełnosprawnych poprzez kulturę, sport i turystykę. Dzięki powstaniu niezbędnej infrastruktury szkoleniowo-rehabilitacyjnej w Krasnymstawie oraz zakupowi niezbędnego sprzętu do transportu osób niepełnosprawnych będzie istniała możliwość znacznego zwiększenia liczby osób niepełnosprawnych z obszarów pogranicza polsko-ukraińskiego objętych działaniami integracyjnymi poprzez kulturę, sport i turystykę. Ponadto, dzięki zrealizowaniu w ramach projektu działań informacyjno-szkoleniowych dojdzie do zwiększenia wiedzy i świadomości mieszkańców i instytucji w zakresie różnych form wykluczenia społecznego oraz sposobów radzenia sobie z nimi. Wzmocnienie instytucjonalnego potencjału współpracy między partnerami projektu pozwoli wypracować i przetestować na poziomie lokalnym nowe mechanizmy i narzędzia współpracy transgranicznej w obszarze integracji społecznej osób niepełnosprawnych, które następnie będą mogły być wykorzystane w szerszym wymiarze (np. terytorialnym lub instytucjonalnym).

Działania

- Rozbudowa Ośrodka Szkoleniowo-Rehabilitacyjnego „Transgraniczne Centrum Współpracy” w Krasnymstawie jako docelowej bazy dla organizowania masowych turnusów turystyczno-rehabilitacyjnych dla osób niepełnosprawnych z pogranicza polsko-ukraińskiego;
- Wyposażenie Ośrodka Szkoleniowo-Rehabilitacyjnego „Transgraniczne Centrum Współpracy” w Krasnymstawie w niezbędne meble i urządzenia dostosowujące obiekt do potrzeb osób niepełnosprawnych;
- Zakup niezbędnych środków transportu oraz wyposażenia w celu poprawy mobilności turystycznej osób niepełnosprawnych i ich dostępu do dóbr kultury i turystyki;
- Realizacja szkoleń i wizyt studyjnych zwiększających wiedzę i świadomość mieszkańców pogranicza polsko-ukraińskiego w zakresie usuwania barier dla osób niepełnosprawnych i ich aktywizacji społecznej poprzez turystykę;
- Zorganizowanie pilotażowych turnusów turystyczno- rehabilitacyjnych dla osób niepełnosprawnych w oparciu o nową wybudowaną infrastrukturę i zakupiony sprzęt oraz środki transportu;
- Stworzenie narzędzi informatycznych przyczyniających się do zwiększania świadomości społecznej oraz integracji osób niepełnosprawnych;

Grupy docelowe

- Instytucje i organizacje społeczne zajmujące się aktywną integracją osób niepełnosprawnych w regionach przygranicznych Polski i Ukrainy (ok. 20 instytucji i organizacji biorących udział w projekcie);
- Osoby niepełnosprawne uczestniczące w pilotażowych turnusach turystyczno-rehabilitacyjnych realizowanych w ramach projektu (ok. 120 osób).
- Mieszkańcy regionów przygranicznych Polski i Ukrainy (łącznie ok. 9 mln osób);
- Osoby niepełnosprawne korzystające z wybudowanej infrastruktury i zakupionego sprzętu (ok. 470 osób w ciągu roku);
- Władze regionalne i lokalne odpowiedzialne za ograniczanie zjawisk wykluczenia społecznego i integrację osób niepełnosprawnych (5 jednostek regionalnych oraz co najmniej 25 jednostek lokalnych);
- Sektor biznesu świadczący usługi w branży turystyki i kultury.

Geneza

Z ustaleń analizy społeczno-gospodarczej obszaru objętego Programem Współpracy Transgranicznej Polska - Białoruś - Ukraina 2007-2013 wynika, że jedną z głównych barier rozwoju obszarów przygranicznych Polski, Białorusi i Ukrainy jest m.in. wysoki poziom wykluczenia społecznego oraz niewystarczająca jakość infrastruktury społecznej i edukacyjnej w tym zakresie, szczególnie na obszarach wiejskich. Brak jest kompleksowych danych dotyczących poziomu wykluczenia społecznego dla całego obszaru programu PBU, ale z szacunkowych danych dla regionów pogranicza polsko-ukraińskiego wynika, że jest on wysoki i wynosi 22% dla woj. lubelskiego oraz 22,1% dla województwa podkarpackiego, wobec 15,5% średnio dla Polski (Źródło: Rynek pracy i wykluczenie społeczne, raport tematyczny, MPiPS, 2009). Nie ma dokładnych danych dla regionów przygranicznych Ukrainy, ale należy uznać, że jest znacznie wyższy i może nawet przekraczać 30%. (Źródło: www.ec.europa.eu).
Jednym z poważnych źródeł wykluczenia społecznego (obok ubóstwa, długotrwałego bezrobocia, zaawansowanego wieku, dyskryminacji społecznej) jest niepełnosprawność. W Polsce liczba osób posiadających prawne orzeczenie niepełnosprawności szacowana jest na około 4,2 mln osób, z czego w województwie lubelskim mieszka ok. 182 tys. osób, zaś w podkarpackim – 133 tys. osób (Źródło: Wstępne dane z PSP 2011). Ocenia się, że zbliżona liczba osób niepełnosprawnych (ok. 307 tys. osób) zamieszkuje regiony przygraniczne Ukrainy, w tym: ok. 170 tys. osób w obwodzie lwowskim, 63 tys. osób w obwodzie zakarpackim oraz ok. 74 tys. osób w obwodzie wołyńskim (Źródło: Ministerstwo Polityki Społecznej Ukrainy, dane za rok 2010).
Pomimo znacznych postępów w integracji społecznej osób niepełnosprawnych (szczególnie w Polsce), sytuacja tej grupy społecznej pozostaje dalej bardzo ciężka, co przejawia się w gorszym poziomie wykształcenia (na wszystkich poziomach), wysokimi wskaźnikami bezrobocia, a także trudnym dostępem osób niepełnosprawnych do podstawowej infrastruktury w zakresie rehabilitacji, edukacji, kultury i turystyki. Funkcjonujące w Polsce i na Ukrainie systemy wsparcia osób niepełnosprawnych są dalece niewystarczające i wymagają aktywnego wsparcia ze strony organizacji pozarządowych, których potencjał organizacyjny i techniczny jest jednak ciągle za słaby by skutecznie rozwiązywać problemy osób niepełnosprawnych.

Projekt odpowiada na następujące problemy, zidentyfikowane w odniesieniu do ww. grup docelowych i beneficjentów końcowych:
- wysoki wskaźnik wykluczenia społecznego wśród grupy osób niepełnosprawnych (oceniany na poziomie nawet 65 % w Polsce i 85 % na Ukrainie),
- niska świadomość społeczna w zakresie problematyki niepełnosprawności i występujących barier dla osób niepełnosprawnych na obszarze pogranicza polsko-ukraińskiego,
- utrudniony dostęp osób niepełnosprawnych do korzystania z usług publicznych oraz dóbr kultury i turystyki,
- niska mobilność osób niepełnosprawnych spowodowana m.in. niemożnością skorzystania z dostosowanych do potrzeb osób niepełnosprawnych środków transportu,
- niewystarczająca wiedza i doświadczenie instytucji w regionach przygranicznych w zakresie różnych form aktywizacji i integracji osób niepełnosprawnych,
- słabo rozwinięta infrastruktura w zakresie organizowania i obsługi specjalistycznych turnusów turystyczno-rehabilitacyjnych dla osób niepełnosprawnych.

Efekty długookresowe

Dzięki realizacji projektu dojdzie do wzmocnienia instytucjonalnego dwóch wiodących organizacji pozarządowych w obszarze pogranicza zajmujących się rehabilitacją i integracją społeczną osób niepełnosprawnych. W wyniku wdrożenia projektu nastąpi wzmocnienie potencjału technicznego i organizacyjnego instytucji partnerskich w zakresie aktywnej integracji osób niepełnosprawnych. Powstała w ramach projektu infrastruktura i zakupiony sprzęt pozwolą na lepszą obsługę osób niepełnosprawnych w zakresie poprawy ich dostępu do rehabilitacji oraz dóbr kultury i usług turystycznych. Z kolei przeprowadzone działania informacyjno-edukacyjne zwiększą świadomość społeczeństwa w zakresie barier z jakimi borykają się osoby niepełnosprawne, a także umożliwią przetestowanie nowych form aktywizacji społecznej osób niepełnosprawnych poprzez turystykę, kulturę i sport. W dłuższej perspektywie, działania podjęte w ramach projektu pozwolą na ograniczenie negatywnych zjawisk wykluczenia społecznego, co powinno pozytywnie wpłynąć na rozwój oraz lepszą integrację obszaru pogranicza polsko-ukraińskiego.
Rezultaty projektu będą służyły społecznościom po obu stronach granicy. Dotyczy to zarówno wybudowanej infrastruktury w Polsce, zakupionego sprzętu i środków transportu, jak i opracowanych wspólnie narzędzi informatycznych oraz modułów szkoleniowych. Wszystkie te elementy wzmocnią potencjał instytucjonalny obszaru pogranicza i umożliwią lepszą integrację osób niepełnosprawnych.